gototopgototop

huy_hieu_doan_tncs_hcm WELLCOME TO TRUNG ĐOÀN E207
Back BÀI VIẾT Bài viết về E207 Phóng sự - ký sự Ngôi đền đỏ giữa Đồng Tháp Mười

Ngôi đền đỏ giữa Đồng Tháp Mười

Phóng sự
Phần 1

Ngôi đền đỏ giữa Đồng Tháp Mười

Thứ Hai 06:30 29/10/2012 - nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến
(HNM) - Ngày 22-10-2012, Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank) và UBND tỉnh Long An cùng Ban liên lạc cựu chiến binh Trung đoàn 207 đã làm lễ khánh thành Khu tưởng niệm liệt sĩ Trung đoàn 207. Ngôi đền đỏ nổi bật giữa đất trời mênh mông để tưởng nhớ gần 200 chiến sĩ đã hy sinh trong trận đánh ngày 3-10-1973 tại ấp Đá Biên, xã Thạnh Phước, huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An...

Ca nô, ghe, tắc ráng vây kín vuông đất rộng chừng 5.000 mét vuông. Sân đền thờ nghẹt người, chủ yếu là dân xã Thạnh Phước và các vùng lân cận hay tin buổi tối sẽ chuyển di ảnh các liệt sĩ từ miếu Bắc Bỏ sang ngôi đền mới xây đã tụ hội về thắp nén hương tri ân các anh. Dường như ai cũng nhẹ nhõm vì chỗ thờ cúng các liệt sĩ bề thế, khang trang, và từ nay nén nhang cắm trên ban thờ không còn tắt ngấm vào những ngày mưa to gió lớn.
 
anhthu-2012-10-29-Phong-su
Đền thờ trong Khu tưởng niệm liệt sĩ Trung đoàn 207 mới hoàn thành.
 Ảnh: Vũ Huyến

 
Xen giữa hàng nghìn người dân là các cựu binh, họ mặc quân phục, oai nghiêm đứng thành từng nhóm. Có nhóm im lặng, tôi thấy nước mắt đẫm ướt những cặp kính lão. Lại có nhóm thì thầm nhắc lại chuyện một thời khói lửa, mất mát. Gia đình các liệt sĩ từ miền Bắc vào khá đông, có nhà mang theo cả con trẻ. Có một người phụ nữ trung tuổi khóc trước di ảnh ở miếu Bắc Bỏ "Anh ơi! Gần 40 năm đi tìm khắp các nẻo chiến trường giờ các em anh mới biết anh hy sinh ở chốn hoang vu này...". Và thì thầm với một người phụ nữ dáng dấp miền Bắc tôi mới biết đó là chị Nguyễn Thị Vân ở TP Thanh Hóa, chị Vân là em ruột của liệt sĩ Nguyễn Văn Hải. Anh Hải đang học Đại học Xây dựng Hà Nội năm thứ nhất thì nhập ngũ (năm 1972) và hy sinh ở Đá Biên khi tuổi đời tròn đôi mươi. Rồi bất chợt mưa xối xả, gió giật như bão, người dân bảo "Các anh về đấy, đông lắm về mừng nhà mới, vui quá nên các anh quậy chút xíu thôi". Quả nhiên chỉ mấy chục phút sau trời lặng gió và mưa cũng ngừng hẳn, mùi thơm của tràm lại thoảng qua, mảnh trăng thượng tuần nhô ra trên bầu trời trong vắt. Chuyện lạ đến khó tin nhưng sự thật là như vậy. Ông Phan Xuân Thi (thường gọi là Ba Thi) nguyên là lính trinh sát Trung đoàn 207, Quân khu 8, bận bịu nhất vì là Trưởng ban liên lạc bạn chiến đấu và cựu chiến binh Trung đoàn 207 nên người này hỏi thăm, người kia bắt tay. Tôi không nỡ cắt ngang câu chuyện mà sau lần gặp này không biết họ có cơ hội gặp lại nữa không, cuối cùng thì tôi cũng được trò chuyện cùng ông và câu chuyện 39 năm trước ùa về...

Đang đứng chân ở biên giới Việt Nam - Campuchia thì tháng 10-1973, trung đoàn nhận nhiệm vụ về chiến đấu ở mặt trận Mỹ Tho. Để bảo đảm an toàn, đơn vị phải bí mật luồn qua Đồng Tháp Mười, lệnh của cấp trên là đêm hành quân, ngày giấu mình trong rừng tràm. Đêm 3-10, trung đoàn triển khai đội hình hành quân từ Ba Thu (đất Campuchia) vượt sông Vàm Cỏ Tây đến ấp Đá Biên, huyện Mộc Hóa, tỉnh Kiến Tường (nay thuộc xã Thạnh Phước, huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An) thì trời vừa sáng nên đơn vị phải ém quân vào các mảnh rừng tràm nghỉ ngơi. Năm ấy nước lên to đã nhấn chìm các gò đất, chỉ còn những cây tràm kiên cường vươn lên giữa nước trắng mênh mông. Vì hành quân bộ suốt đêm giữa đồng nước, có đoạn ngập đến tận cổ nên anh em mệt mỏi nhất là cánh Tiểu đoàn 1 vì phần lớn là tân binh mới nhập ngũ trong đó khá nhiều là sinh viên Trường Đại học Xây Dựng, một số ít sinh viên Đại học Bách khoa mới được bổ sung về đơn vị trước đó hai ngày và anh em chưa quen hành quân trong đồng nước ở Đồng Tháp Mười. Vì Thạnh Phước là đường giao thông huyết mạch để chuyển vũ khí, chuyển quân từ miền Đông xuống miền Tây nên địch thường xuyên sử dụng máy bay trinh sát truy tìm dấu vết của bộ đội và buổi sáng hôm đó địch phát hiện ra các anh bởi tràm quá thưa. Ngay lập tức chúng huy động xe bọc thép M113 chở quân ồ ạt đến bao vây; trên trời, hàng chục chiếc máy bay trực thăng quần đảo vãi đạn như mưa xuống bất cứ chỗ nào chúng nghi có bộ đội. Địch khép vòng vây hòng bắt sống sở chỉ huy trung đoàn. Trước tình thế vô cùng hiểm nguy, đơn vị đã nhanh chóng triển khai đội hình chiến đấu với tinh thần cảm tử, bắn cháy máy bay trực thăng, tiêu diệt nhiều tên địch và sau một ngày giao tranh ác liệt họ đã mở được đường máu đưa sở chỉ huy trung đoàn thoát khỏi vòng vây. Các chiến sĩ Tiểu đoàn 1 đã bám chặt trận địa, chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, nhưng vì địa hình bất lợi, lại bị tập kích bất ngờ và lực lượng chiến đấu không cân sức nên gần 200 chiến sĩ đã hy sinh. Sang ngày thứ hai và những ngày tiếp theo, địch vẫn tiếp tục đưa trực thăng tới quần đảo nhằm tiêu diệt những chiến sĩ còn sống. Không chỉ mưa đạn, địch còn cho quân chốt các ngả không cho đơn vị vào lấy tử sĩ và cứu thương binh, đến khi cảm thấy không còn ai có thể sống sót chúng mới rút đi. Khi địch rút, đại đội trinh sát cùng với du kích địa phương mới tổ chức được lực lượng vào tìm đồng đội. Duy nhất còn một chiến sĩ bị thương đang hấp hối và sau này anh được cứu sống nhưng không biết hiện giờ ở đâu. Thi thể các liệt sĩ nổi trên mặt nước, dạt vào cạnh những thân cây, bên những bông súng, bông điên điển hồn nhiên xòe cánh. Đồng đội đã phải dùng màn để vớt từng phần thi thể các anh, rồi gom các mảnh xương còn mắc trên cành cây. Do xung quanh toàn nước không có đất chôn nên đồng đội phải bó từng thi thể lại, bọc trong bao ni lông buộc chặt vào thân cây tràm nhờ bà con chôn giúp khi nước cạn. Bàn giao liệt sĩ cho địa phương xong, đơn vị lại tiếp tục hành quân về mặt trận mới.

Rồi chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, đất nước thống nhất, một số CBCS được ra quân vội vã trở về thăm mẹ già bao năm ngóng chờ, số khác chuyển ngành, nhưng lính Pôn Pốt gây chiến và giết hại dân lành ở biên giới Tây nam, và thế là chưa kịp cất súng, lính Trung đoàn 207 lại ra mặt trận. Khi Campuchia được giải phóng theo yêu cầu nhiệm vụ mới, trung đoàn giải thể, Quân khu 8 sáp nhập vào Quân khu 9, tỉnh Kiến Tường sáp nhập vào tỉnh Long An... Và chỉ có các anh lính trẻ hy sinh ở Thạnh Phước vẫn nằm đó... Dù đã 39 năm nhưng khi kể lại, thi thoảng ông Ba Thi phải dừng câu chuyện vì nghẹn ngào... Câu chuyện ông Ba Thi kể khiến tôi xúc động nhưng tôi vẫn chưa tìm được câu trả lời cho câu hỏi "Tại sao gần 40 năm mà thân nhân liệt sĩ mới biết đến miếu Bắc Bỏ thờ đồng đội các anh đã hy sinh". Ông Ba Thi yên lặng, biết mình đã chạm vào nỗi đau của ông và tôi hẹn tí nữa sẽ gặp lại sau khi trò chuyện với Tư Tờ.

Loanh quanh một hồi cuối cùng tôi cũng tìm được Tư Tờ vì ông cũng là nhân vật quan trọng trong lễ rước di ảnh. Tư Tờ có họ tên đầy đủ là Nguyễn Văn Tư vì là con thứ tư trong gia đình nên theo phong tục Nam bộ người ta gọi ông là Tư đi liền với tên. Dù đã kể chuyện lập miếu Bắc Bỏ cho nhiều người nhưng giọng ông vẫn xúc động...
Phần 2

(HNM) - Năm 1973, khi đó Tư Tờ mới 11 tuổi, thi thoảng cậu vẫn một mình chèo ghe vào các nơi xảy ra chiến sự để kiếm đồ lính mang về dùng và lần đó khi vào đến khu vực Thạnh Phước thấy xương khô lơ lửng trên cây đã hoảng hốt quay ghe chèo một mạch về nhà.

Người đông lên, đất thì không nở nên khoảng năm 1991, Tư Tờ vào Đá Biên, vùng đất các chiến sĩ Trung đoàn 207 từng chiến đấu ác liệt 10-1973 - khai khẩn đất hoang. Một lần ông cuốc đất nhưng lưỡi cuốc không ăn sâu, tưởng rễ tràm, ông thò tay xuống móc và biết ngay là xương người. Lần này thì ông không hoảng sợ mà gói lại rồi mang chôn cẩn thận. Thời điểm đó cuộc sống dân Thạnh Phước rất khó khăn và với người nông dân thì chẳng mong gì hơn là trúng vụ nên ông thắp nhang cầu khấn trước vong linh các anh phù hộ cho trúng vụ lúa để có tiền xây miếu thờ phụng tử tế. Và năm đó thật bất ngờ, dân trong ấp thất bát, riêng ông thu hoạch hơn 500 giạ. Nhưng đứa con gái đang khỏe mạnh bỗng lăn ra ốm, mang con chữa chạy khắp nơi mà bệnh không lui. Ân hận vì đã thất hứa, một mình ông lầm lũi chặt tràm, đóng cừ, vật được chừng hơn hai chục thước vuông đất để dựng miếu.
 
alt

Lãnh đạo VietinBank trao tài trợ cho khu tưởng niệm.Ảnh: Vũ Huyến


Ngôi miếu đơn sơ được xây bằng mấy chục viên gạch, có chiều cao 7 hàng gạch để đặt bát nhang, phía sau ông xây cao hơn, trát xi măng qua loa rồi tự tay viết dòng chữ: HY SINH VÌ TỔ QUỐC. Trên vách ông treo lá cờ đỏ sao vàng và cũng thật kỳ diệu khi lập miếu xong thì con ông khỏi bệnh. Bà con trong vùng thấy Tư Tờ lập miếu đến cúng lễ và từ đó cứ vào ngày 8-9 âm lịch (ngày các anh hy sinh), dân quanh vùng chèo ghe đến làm giỗ các anh, nhà nào có gì mang nấy, đơn giản nhưng ấm áp nghĩa tình. Vì miếu thờ các anh bộ đội miền Bắc nên dân trong vùng gọi tắt là miếu Bắc Bỏ và cũng từ đó dân cũng gọi con rạch chạy qua miếu là rạch Bắc Bỏ. Có người giải thích rạch rất nhiều cá nên khi bắt được cá to người ta lại bỏ cá nhỏ nên rạch có tên là Bắt Bỏ và vì miếu bên cạnh rạch Bắt Bỏ nên cũng có tên là miếu Bắt Bỏ, do nói nhịu nên phát âm thành Bắc Bỏ. Tôi không tin bởi ở Đồng Tháp Mười rạch nào mà chẳng nhiều cá và cứ theo cách giải thích ấy sẽ có hàng trăm, hàng nghìn rạch Bắt Bỏ. Tư Tờ bảo, từ khi lập miếu đến mãi gần đây mới thấy có đồng đội và thân nhân các anh đến hương khói, nghĩ mà tội. Và khi các cựu chiến binh Trung đoàn 207 đến Đá Biên và vào miếu Bắc Bỏ thắp hương cho đồng đội ai cũng rớt nước mắt vì nó quá đơn sơ và thế là anh em đi đặt tấm bia mới thay vào vị trí dòng chữ trên mặt xi măng. Tư Tờ cũng nói rằng đừng cho ông là người mê tín dị đoan nhưng nếu ai có thời gian đi khắp vùng Đồng Tháp Mười sẽ thấy không đâu hoa súng đỏ thắm như vùng này và cũng không đâu hoa điên điển vàng rực như vùng này. Có lẽ máu các anh đã làm cho hoa vùng này thắm đẹp hơn.

Tôi trở lại câu chuyện còn dở với ông Ba Thi, ông bảo khi trung đoàn giải tán, lớp sỹ quan thì chuyển đơn vị, lính trơn thì phục viên xuất ngũ, có người thì đi học hay chuyển ngành. Sau chiến tranh ai cũng cảm thấy mình đã tròn bổn phận với dân với nước nhưng có lỗi với mẹ già, vợ dại, con thơ, có lỗi với người yêu bao nhiêu năm nín nhịn, khóc thầm nên về nhà họ quyết bù đắp lại. Phần lớn ra đi từ nông thôn mà nông thôn ngày ấy còn quá lam lũ, vất vả, lo miếng ăn hàng ngày lo con cái học hành, chuyện miếng cơm manh áo cũng không cho phép các anh chưa có thời gian nghĩ đến đồng đội nằm lại. Thời gian trôi đi và một ngày không ít trong số họ tự vấn, đồng đội của họ đã hy sinh phần mộ thế nào? Người thân có biết hy sinh ở đâu không? Rồi anh em có điều kiện bỏ công bỏ sức đi tìm, Long An không xa, Đồng Tháp Mười ai cũng biết, ấy thế mà loanh quanh bao ngày mới tìm được nơi đồng đội nằm... Ông Ba Thi chốt lại câu trả lời bằng một cái lắc đầu nhưng ông bảo, có một người dân Long An không quên các anh, đó là bà Hai Đẩu... Khi chưa thành lập tỉnh Long An, chưa phân huyện thì vùng Thạnh Hóa vẫn thuộc về Mộc Hóa và bà Hai Đẩu khi đó làm Trưởng phòng TBXH. Từng hoạt động ở khu vực này nên bà biết nơi các anh hy sinh và chính bà cũng từng cùng du kích bí mật vào tìm kiếm các chiến sĩ bị thương sau trận đánh. Năm 1992 bà đã cùng 4 cán bộ đi xuồng về chiến trường cũ nhưng vì hài cốt liệt sĩ được bà con chôn chung nên bà đành phải đưa các anh về ngôi mộ tập thể tại nghĩa trang Mộc Hóa. "Có lẽ cho rằng hài cốt anh em hy sinh đã được chôn cất hết ở Mộc Hóa nên không ai nghĩ đến Đá Biên, vì thế mà gần đây chúng tôi mới đến Đá Biên", đó không phải là lời thanh minh mà tôi cho là lời chân thành từ đáy lòng ông.

Các anh vẫn nằm đó và dân Đá Biên vẫn thờ các anh ở miếu Bắc Bỏ đơn sơ, tạm bợ cho đến một ngày, nhà báo Dương Đức Quảng (nguyên là Vụ trưởng Vụ báo chí Văn phòng Chính phủ khi nghỉ hưu đã "đầu quân" cho VietinBank và giữ chức Trưởng ban Thông tin Truyền thông) đọc được bài viết "Ngôi miếu thờ: Những thành hoàng làng đội mũ cối" của nhà văn Vũ Ngọc Tiến viết về gần 200 chiến sĩ của Trung đoàn 207 hy sinh ngày 22-10-1973 ở ấp Đá Biên xã Thạnh Phước, huyện Thạnh Hóa, trong đó đa phần là sinh viên, trên mạng. Xúc động và nghẹn ngào vì Dương Đức Quảng là phóng viên chiến trường Khu 5 thời chống Mỹ, nhiều phen sống chết trong gang tấc, gian khổ như bộ đội nên ông quyết định viết một lá thư gửi TS Phạm Huy Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Quản trị VietinBank đề nghị VietinBank tài trợ xây dựng đền thờ hoặc nhà bia thật đàng hoàng, xứng đáng là một công trình tưởng niệm và ghi danh các liệt sĩ.

Bên cạnh kinh doanh, từ nhiều năm qua VietinBank luôn đi đầu trong các hoạt động cộng đồng, đặc biệt tài trợ cho những chương trình "Uống nước nhớ nguồn". VietinBank đã dành hàng trăm tỷ đồng để tôn tạo, nâng cấp và xây dựng trên 50 nghĩa trang liệt sĩ trong cả nước như: Nghĩa trang Quốc gia Hàng Dương (Côn Đảo), Thành Cổ (tỉnh Quảng Trị), Tân Biên (tỉnh Tây Ninh), Điện Bàn (tỉnh Quảng Nam), Đức Cơ (tỉnh Gia Lai)… và phụng dưỡng 88 Bà mẹ Việt Nam anh hùng với số tiền 2 triệu đồng/tháng nên ông Phạm Huy Hùng đồng ý ngay. Ngày 19-5-2012, công trình được khởi công với sự đóng góp của các cựu binh Trung đoàn 207, thân nhân gia đình liệt sĩ, UBND huyện Thạnh Hóa và đặc biệt là sự hỗ trợ 5 tỷ đồng của VietinBank. Ông thủ từ miếu Bắc Bỏ Tư Tờ tự nguyện góp đất. Sau 5 tháng thi công, công trình đã hoàn thành và lễ khánh thành đã được tổ chức vào ngày 22-10-2012, đúng vào ngày giỗ lần thứ 39 theo lịch âm. Trong lễ khánh thành, TS Phạm Huy Hùng thay mặt 19.000 nhân viên trong toàn hệ thống VietinBank đọc lời tri ân với các anh hùng liệt sĩ và ông cho rằng, hỗ trợ cho công trình Khu tưởng niệm liệt sĩ Trung đoàn 207 ở Đá Biên không chỉ là đạo lý mà còn là trách nhiệm của VietinBank. Và trong lời tri ân, tôi thấy nhiều lần ông rưng rưng, giọng nghẹn ngào vì xúc động.

Và trong lễ khánh thành khu tưởng niệm, tôi lại gặp chị Nguyễn Thị Vân. Sau bài "Hồn tử sỹ", chị gạt nước mắt nói với tôi: "Từ khi lớn lên và hiểu được nỗi đau mất người thân, chị em chúng tôi khôn nguôi nhớ anh, gần 40 năm qua bữa cơm nào cũng xới một bát dành cho anh. Chị em tôi thay nhau đi gõ không biết bao nhiêu cửa, chẳng ai biết anh tôi hy sinh ở đâu. May mà nhờ đồng đội anh nên gia đình tôi mới biết anh hy sinh ở Đá Biên... Nếu không có đồng đội anh thì chị em tôi chắc vẫn còn đi tìm trong vô vọng...". Còn anh Lê Đức Ngọc Huyên hiện đang sống ở Hà Nội, em trai của liệt sĩ Lê Ngọc Huyền thì thảng thốt nỗi buồn: "Mừng là có nơi thờ phụng các anh rất đàng hoàng nhưng gia đình tôi vẫn muốn tìm dù một mẩu xương nhỏ bé của anh, mà thật khó quá, anh đã tan vào đất, vào nước Đồng Tháp Mười rồi...".

Mùa nước nổi năm nay không lớn nhưng cũng đủ để tôi thấy những bông súng cánh đỏ như máu, những bông điên điển vàng rực mặt kênh. Tôi thầm phục những con người như ông Phạm Văn Thông, Ba Thi và các cựu binh Trung đoàn 207, cùng với thân nhân gia đình liệt sỹ Nguyễn VănTế, đã bỏ công bỏ sức đi tìm đồng đội, tìm người thân, rồi tìm nhà tài trợ. Nếu không có các ông cùng nhà văn Vũ Ngọc Tiến, TS Phạm Huy Hùng và sự đóng góp của 19.000 đoàn viên công đoàn VietinBank, nhà báo Dương Đức Quảng... thì không thể có ngôi đền đỏ giữa mênh mông Đồng Tháp Mười hôm nay.
Nguyễn Ngọc Tiến

BÌNH LUẬN  

 
0 #2 Nói lại cho rõpham vanthong 25-02-2013 16:24
Thưa các bạn
hai người khác nhau đấy
Nhà văn Vũ Ngọc Tiến khác với nhà báo Nguyễn ngọc Tiến là phóng viên của báo Hà nội Mới, hôm khánh thành Khu Tưởng niệm các LS trung đoàn 207 nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến cũng có tham gia và viết bài đăng trên báo Hà Nội mới như các ban đã thấy.
Thân chào LSV
Pham Văn Thông E207
Trích dẫn
 
 
0 #1 Hỏi lại!Lính sinh vien 25-02-2013 16:05
Kính gửi các anh trong Ban biên tập e207.net!
Trước đây tôi vẫn nghe nói về nhà văn Vũ Ngọc Tiến viết bài về Miếu Bắc Bỏ, nay lại thấy có nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến trong bài này. Không rõ có phải cùng một người hay hai nhà văn khác nhau? Mong các anh kiểm tra lại để đưa tin cho chính xác.
Trân trọng!
Trích dẫn
 

Viết Bình Luận

Security code
Chọn từ khác

chi em phu nu, game, game, tin game, kgamevn, tin game thu, suc khoe tong hop, gamek, tin game hay, tin game, game viet nam, game, game, game thu viet, chi em phu nu, game, game hay, tin moi, suc khoe doi song, game thoi trang hay 2014, choi game dua xe hay, ban sung hay, tin tuc, xem phim, game mien phi, game hay nhat